การบร หารจ ดการระบบน าด มสะอาดส าหร บโรงเร ยน

Transcription

1 การบร หารจ ดการระบบน าด มสะอาดส าหร บโรงเร ยน การบร หารจ ดการระบบน าด มสะอาดส าหร บโรงเร ยน ประกอบด วย 1. การบ าร งร กษาระบบปร บปร งค ณภาพน า ให ได มาตรฐานน าด มสะอาดขององค การอนาม ยโลก 2. การค านวณต นท นการผล ตน าด ม 3. การจ ดต งกล มผ ใช น า และการวางโครงสร างในการบร หารจ ดการ 4. การให บร การ 1. การบ าร งร กษาระบบปร บปร งค ณภาพน า ให ได มาตรฐานน าด มสะอาดขององค การอนาม ยโลก การบ าร งร กษาระบบปร บปร งค ณภาพน า ม ว ตถ ประสงค เพ อให ระบบสามารถท างานได อย าง สมบ รณ ม อาย การใช งานท ยาวนาน สามารถปร บปร งค ณภาพน าให ได มาตรฐานน าด มสะอาด ส าหร บใช บร โภคภายในโรงเร ยนได อย างเพ ยงพอ และหากช มชนโดยรอบให ความสนใจ อาจขยายการให บร การโดย จ าหน ายในราคาย ต ธรรม หร อให บร การในล กษณะสาธารณประโยชน ได ต อไป การบ าร งร กษาระบบปร บปร งค ณภาพน า ประกอบด วย 1) การตรวจสอบค ณภาพน าท งก อน และหล งผ านระบบปร บปร งค ณภาพน า 2) การบ าร งร กษาอ ปกรณ ต างๆ ของระบบ เช น การท างานของเคร องกรองน า สารกรองน า เคร องบรรจ ขวด ระบบท อภายในและภายนอกอาคารปร บปร งค ณภาพน า ภาคผนวก ข รายละเอ ยดของการบ าร งร กษาระบบประปาบาดาลและระบบปร บปร งค ณภาพน า แสดงใน 2. การค านวณต นท นการผล ตน าด ม การค านวณต นท นการผล ตน าด มด วยระบบปร บปร งค ณภาพน าบาดาล ด วยกระบวนการร เวอร ส ออสโมซ ส (Reverse Osmosis) ของกรมทร พยากรน าบาดาล ม ป จจ ยในการค านวณต นท นการ ผล ต ด งน 1) จ านวนผ ใช บร การ 2) ค าไฟฟ า ( ค ดหน วยละ 3.5 บาท) 3) ค าน าประปา (ค ดหน วยละ 5 บาท) 4) ระบบ RO. ท สามารถผล ตน าได (500 ล ตรต อช วโมง) 5) อาย การใช งานสารกรอง (ประมาณ 2 ป ) 6) อาย การใช งานเมมเบรน (ประมาณ 2 ป ) 7) อาย การใช งานไส กรองใยส งเคราะห (ประมาณ 6 เด อน) 8) อาย การใช งานหลอด UV (ประมาณ 1 ป ) 9) ค าตอบแทนส าหร บผ ด แลระบบ (กรณ เพ อการจ าหน าย) ประมาณเด อนละ 1,000 3,000 บาท

2 แนวทางการค ดต นท นการผล ตน าด มระบบ Reverse Osmosis ของกรมทร พยากรน าบาดาล 1. ถ าในหม บ านด งกล าวม จ านวนผ ใช บร การน าด ม จ านวน 100 คร วเร อน โดยเฉล ยแต ละ คร วเร อนม ประชากร 5 คน ม การใช น าเพ อบร โภคประมาณคนละ 1 ล ตรต อว น ด งน น ปร มาณน าท ต องผล ต = 100 x 5 x1 = 500 ล ตรต อว น ใน 1 ป ระบบจะต องผล ตน า = 365 x 500 = 182,500 ล ตรต อป หร อ ล กบาศก เมตรต อป การส ญเส ยน าจากการใช งาน เช น การ Flushing ระบบ การล างขวดน า (ประมาณ 20%) = 183 x 0.2 = 36.6 ล กบาศก เมตรต อป ด งน นใน 1 ป ระบบต องผล ตน าด มท งหมดให เพ ยงพอต อความต องการของผ ใช บร การ = = 220 ล กบาศก เมตรต อป 2. ค าไฟฟ าในการผล ตน าด ม ในระบบปร บปร งค ณภาพน าม มอเตอร ไฟฟ าขนาด 570 ว ตต จ านวน 2 ต ว มอเตอร ไฟฟ าขนาด 800 ว ตต จ านวน 1 ต ว ใช เวลาในการผล ต 24 ช วโมง ระบบผล ตใช ก าล งไฟฟ า 1.94 ก โลว ตต เป นเวลา 24 ช วโมง = หน วย ค าไฟฟ าหน วยละ 3.50 บาท เป นเง น = x 3.50 = บาทต อว น ด งน น ค าไฟฟ าท ใช ผล ตน าด ม (12 ช วโมงต อว น) = 163 / 12 = 14 บาทต อ ล กบาศก เมตร 3. ค าน าประปาในการผล ตน าด ม ระบบ RO สามารถผล ตน าสะอาดได เฉล ยประมาณ 50 % ของน าท เข าระบบ ซ งระบบ RO ม อ ตราการผล ต 500 ล ตรต อช วโมงใช เวลาในการผล ตน า 24 ช วโมง ค าน าประปา = ((500 x 2 x 24) x 5) / 1,000 = 120 บาทต อว น ด งน น ค าน าประปาท ผล ตได น าสะอาดต อ1 ล กบาศก เมตร = 120/12 = 10 บาทต อ ล กบาศก เมตร 4. ค าสารกรองในการผล ตน าด ม ก าหนดให 4.1 แมงกาน ส ราคาล ตรละ 100 บาท ใช จ านวน 25 ล ตร เป นเง น 2,500 บาท 4.2 แอนทราไซด ราคาล ตรละ 30 บาท ใช จ านวน 25 ล ตร เป นเง น 750 บาท 4.3 คาร บอน ราคาล ตรละ 80 บาท ใช จ านวน 50 ล ตร เป นเง น 4,000 บาท เน องจากสารกรองด งกล าวจะต องม การเปล ยนสารกรองท ก ๆ 2 ป ด งน น ค าเส อมราคาสารกรองต อล กบาศก เมตร = (2, ,000) / (220 x 2) = บาทต อล กบาศก เมตร

3 4.4 ค าเส อมราคาของ เมมเบรน (Membrane) โดยสภาพท วไปไส เมมเบรนม อาย การใช งานเฉล ยประมาณ 2 ป และต องม การล างอย างน อยป ละ 1 คร ง ก าหนดให - ไส เมมเบรน (Membrane) ราคาไส ละ 10,000 บาท จ านวน 2 ไส เป นเง นจ านวน 20,000 บาท ค าล างไส เมมเบรน (Membrane) คร งละ 5,000 บาท ด งน น ค าเส อมราคาของ เมนเบรน (Membrane) ต อน า 1 ล กบาศก เมตร = (20,000 / (220 x 2)) + (5,000 / 220) = = บาทต อล กบาศก เมตร - ค าสารเคม น ายาป องก นการตกตะกร นหน าเมมเบรน ใช สารเคม 0.25 ก โลกร ม ต อน า 25 ล ตร สามารถผล ตน าสะอาดได ประมาณ 2 ล กบาศก เมตร สารเคม ราคาก โลกร มละ 300 บาท ด งน น ค าสารเคม ต อน า 1 ล กบาศก เมตร = (300 x 0.25) / 2 = บาทต อล กบาศก เมตร 4.5 ค าไส กรองละเอ ยด ขนาด 1 ไมครอน ม อาย การใช งาน 6 เด อน ในระบบฯ ใช ไส กรอง ท งหมด 6 ไส ราคาไส ละ 750 บาท ด งน น ค าเส อมราคาไส กรองละเอ ยดต อน า 1 ล กบาศก เมตร = (6 x 2 x 750) / 220 = บาทต อล กบาศก เมตร 4.6 ค าเส อมราคาหลอด UV ในระบบปร บปร งค ณภาพน า หลอด UV ม อาย การใช งาน ประมาณ 1 ป ราคาหลอดละ 3,000 บาท ด งน น ค าเส อมราคาหลอด UV ต อน า 1 ล กบาศก เมตร = 3,000 / 220 = บาทต อล กบาศก เมตร 4.7 ค าบ าร งร กษาระบบท วไป โดยประมาณการเฉล ยเด อนละ 500 บาท ด งน นใน 1ป ค ด เป นเง น 6,000 บาท ด งน น ค าบ าร งร กษาท วไปต อน า 1 ล กบาศก เมตร = 6,000 / 220 = บาทต อล กบาศก เมตร 4.8 ค าตอบแทนผ แลระบบ ค ดท 1,000 บาทต อเด อน ใน 1 ป เป นเง นจ านวน 12,000 บาท ด งน น ค าตอบแทนผ แลระบบต อน า 1ล กบาศก เมตร = 12,000 / 220 = บาทต อล กบาศก เมตร สร ปต นท นในการผล ตน าด มต อ 1 ล กบาศก เมตร ประกอบด วย 1) ค ากระแสไฟฟ า เป นเง น 14 บาท 2) ค าน าประปาเข าระบบ เป นเง น 10 บาท 3) ค าเส อมราคาสารกรอง เป นเง น บาท 4) ค าเส อมราคาไส กรองเมมเบรน เป นเง น บาท 5) ค าสารเคม เป นเง น บาท 6) ค าเส อมราคาไส กรองไยส งเคราะห เป นเง น บาท 7) ค าเส อมราคาหลอด UV เป นเง น บาท 8) ค าบ าร งร กษาระบบ เป นเง น บาท

4 9) ค าตอบแทนผ ด แลระบบ เป นเง น บาท รวมเป นเง น บาทต อล กบาศก เมตร ด งน น น า 1 ล ตร ม ต นท นการผล ต = 290 / 1,000 = 0.29 บาทต อล ตร (ราคาด งกล าวค ดท อ ตราการผล ต 220 ล กบาศก เมตรต อป ) ต วแปรส าค ญท ส งผลต อต นท นการผล ตน าด ม ค อ จ านวนการผล ตน าจากระบบปร บปร ง ค ณภาพน า ย งผล ตน ามาก ต นท นการผล ตจะย งต า 3. การจ ดต งกล มผ ใช น า และการวางโครงสร างในการบร หารจ ดการ กล มผ ใช น า หมายถ งผ ใช บร การน าด มจากระบบปร บปร งค ณภาพน าให ได มาตรฐานน าด มของ องค การอนาม ยโลก ซ งต งอย ภายในโรงเร ยน โดยร บสม ครสมาช กและจ ดต งคณะกรรมการบร หารจ ดการ ก จการน าด ม เพ อให ระบบน าด มสะอาดของโรงเร ยนสามารถด าเน นการได อย างม ประส ทธ ภาพ และม แนวโน มของความย งย นต อไป โครงสร างของกล มผ ใช น า และต วอย างแบบฟอร มท ใช ในการจ ดต งกล ม แสดงในภาคผนวก ค 4. การให บร การ การให บร การน าด มสะอาด สามารถจ าแนกเป น 4.1 การให บร การน กเร ยน คร และบ คลากรทางการศ กษา ซ งปฏ บ ต งานภายในโรงเร ยน 4.2 การให บร การในล กษณะของสาธารณะประโยชน การให ความช วยเหล อ เม อเก ดภ ยพ บ ต ในพ นท ใกล เค ยง เช น การน าน าด มสะอาดบรรจ ขวดไปช วยเหล อผ ประสบอ ทกภ ย หร อผ ประสบภ ยแล ง 4.3 การจ าหน ายให ก บช มชนโดยรอบ หร อในพ นท ใกล เค ยง ซ งต องพ จารณาความเหมาะสม ท งในด านราคา ความค มท น และส วนแบ งการตลาด รวมถ งการระม ดระว งความข ดแย งท อาจเก ดข น กรณ ท ม ผ จ าหน ายน าด มอย เด ม กรณ ของการผล ตน าด มเพ อจ าหน าย ต องด าเน นการขออน ญาตผล ตน าบร โภค จากส าน กงาน คณะกรรมการอาหารและยา หร อท เร ยกก นโดยท วไปว า ขอ อย. การผล ตน าด มสะอาดของโรงเร ยน จะ เป นการขออน ญาตผล ตน าบร โภค กรณ สถานท ไม เข าข ายโรงงาน ซ งต องด าเน นการขอเลขสถานท ผล ต โดยใช แบบ สบ.1 และขอเลขสารบบอาหาร (อย) โดยใช แบบ สบ.5 หล กฐานประกอบท ต องใช ในการขอ อย ได แก 1) ส าเนาทะเบ ยนการค าพาณ ชย 2) หน งส อมอบอ านาจและแต งต งผ ด าเน นก จการ 3) ส าเนาบ ตรประจ าต วและทะเบ ยนบ านผ เก ยวข องและสถานท ผล ต 4) แผนท แสดงท ต งสถานท ผล ต 5) แผนผ งแสดงภาพต วอาคารผล ต การจ ดแบ งพ นท ในอาคารและการจ ดวางอ ปกรณ การผล ต ล กษณะของแบบ สบ.1 แบบ สบ.5 และส าเนาค าส งส าน กงานคณะกรรมการอาหารและยา เร อง การตรวจประเม นสถานท ผล ตน าบร โภคในภาชนะบรรจ ท ป ดสน ท ตามประกาศกระทรวงสาธารณส ข (ฉบ บท 220) พ.ศ.2544 เพ อใช เตร ยมความพร อมในการขออน ญาตผล ตน าบร โภค แสดงในภาคผนวก ง

5 นอกจากน ประเด นส าค ญอ กประการหน งของการบร หารจ ดการระบบน าด มสะอาด ค อการ จ ดท าบ ญช ร บ-จ าย ให ช ดเจน สามารถตรวจสอบได และควรเป ดโอกาสให น กเร ยน คร ผ ปกครอง หร อ ช มชนโดยรอบ ม ส วนร วมในการบร หารจ ดการ ต วอย างร ปแบบการบร หารจ ดการระบบประปาหม บ านและการบร หารจ ดการระบบปร บปร ง ค ณภาพน าบาดาลให ได มาตรฐานน าด มขององค การอนาม ยโลก ซ งประสบความส าเร จ แสดงในภาคผนวก จ